Wiosna i lato kojarzą się ze zdrowszym sezonem, ale w praktyce właśnie wtedy dzieci często zmagają się z infekcjami przewodu pokarmowego, przeziębieniami, reakcjami po ukąszeniach i dolegliwościami po pobycie nad wodą. Jak odróżnić objawy, które można obserwować w domu, od tych wymagających pilnej konsultacji? O to pytamy lek. Karenę Dzwonnik, pediatrę ze szpitala LUX MED Gdańsk.
1. Na jakie infekcje i z jakiego powodu narażone są dzieci wiosną i latem?
Lek. Karena Dzwonnik, pediatra: Wiosną i latem częściej obserwuje się zakażenia przewodu pokarmowego, choroby przenoszone przez kleszcze, a także infekcje związane z pobytem w akwenach wodnych i na basenach, takie jak zakażenia układu moczowego czy zapalenia ucha. Zdarzają się również infekcje dróg oddechowych, w tym zapalenia gardła. W przypadku wystąpienia objawów sposób postępowania powinien być dostosowany do stanu dziecka i ustalony po konsultacji z lekarzem.
dr Karena Dzwonnik, pediatra ze szpitala LUX MED Gdańsk
2. Co z „jelitówką”? Kiedy zgłosić się do lekarza, a kiedy można leczyć dziecko samodzielnie? Jak nie przeoczyć odwodnienia?
Infekcje przewodu pokarmowego są częstą przyczyną wizyt lekarskich wiosną i latem. Większość z nich ma podłoże wirusowe i wymaga przede wszystkim leczenia objawowego. Najważniejsze jest prawidłowe nawadnianie dziecka - najlepiej z wykorzystaniem doustnych płynów nawadniających dostępnych w aptece. Pomocne mogą być także probiotyki zawierające szczepy LGG i S. boulardii. Nie należy natomiast samodzielnie podawać leków przeciwbiegunkowych ani przeciwwymiotnych.
Konsultacji lekarskiej wymaga sytuacja, gdy dziecko jest apatyczne, nadmiernie senne, nie chce się bawić, ma wysoką gorączkę, silny ból brzucha albo nie daje się poić doustnie. Szczególną czujność trzeba zachować u niemowląt, małych dzieci i pacjentów z chorobami przewlekłymi, ponieważ są bardziej narażeni na odwodnienie.
Rodzice mogą częściowo ocenić jego ryzyko w domu. Niepokoić powinny: rzadsze oddawanie moczu lub mniejsza liczba mokrych pieluszek, suche błony śluzowe jamy ustnej, wyraźna zmiana zachowania dziecka, nadmierna senność lub pobudzenie, a u niemowląt także zapadnięte ciemiączko.
3. Jak zachować się, gdy na wyjeździe dziecko się przeziębi?
W przypadku zapalenia nosogardła, czyli potocznego przeziębienia, zwykle zaczynamy od leczenia objawowego. Najważniejsze są odpoczynek, odpowiednie nawodnienie i izolacja od dużych skupisk ludzi, choć nie oznacza to bezwzględnego zakazu wychodzenia z domu. Jeśli dziecko czuje się dobrze, można wyjść z nim na spokojny spacer, ale do parku, z dala od skupisk ludzi.
Pomocne bywają inhalacje z soli fizjologicznej, toaleta nosa, roślinne syropy nawilżające i — w razie potrzeby - leki przeciwbólowe. Przy przeziębieniu może pojawić się stan podgorączkowy lub gorączka, ale jeśli temperatura nie przekracza 38,5°C, a dziecko jest w dobrej formie, nie zawsze trzeba od razu podawać lek przeciwgorączkowy. Kluczowa jest uważna obserwacja i reagowanie na pogorszenie stanu ogólnego.
4. Jakie objawy u dziecka podczas infekcji powinny szczególnie niepokoić latem?
Niezależnie od pory roku najważniejsza jest ocena stanu ogólnego dziecka. Rodziców powinny zaniepokoić wyraźna zmiana zachowania, nadmierna senność, brak reakcji na bodźce lub przeciwnie - nasilony niepokój i pobudzenie. W przypadku infekcji dróg oddechowych pilnej konsultacji wymagają także trudności z oddychaniem i wzmożony wysiłek oddechowy.
Alarmującym objawem jest również gorączka u niemowląt poniżej 3. miesiąca życia, a u starszych dzieci gorączka wysoka, nawracająca lub niereagująca na leki przeciwgorączkowe podawane w odpowiednich dawkach. Latem trzeba też pamiętać o chorobach odkleszczowych. Jeśli u dziecka pojawiają się osłabienie, bóle głowy, stan podgorączkowy albo charakterystyczny, nieswędzący rumień o średnicy powyżej 5 cm, należy skonsultować się z lekarzem, nawet jeśli nikt nie zauważył samego ukąszenia.
5. Ukąszenia i użądlenia – kiedy wystarczy obserwacja, a kiedy trzeba pilnie działać?
Najczęściej po ukąszeniu lub użądleniu pojawia się miejscowy obrzęk, świąd i zaczerwienienie. Taka reakcja zwykle nie wymaga wizyty u lekarza i można ją łagodzić preparatami przeciwhistaminowymi dostępnymi bez recepty. Jeśli jednak odczyny miejscowe są nasilone lub często się powtarzają, warto skonsultować z lekarzem wyposażenie domowej apteczki w doustne leki przeciwhistaminowe lub preparaty miejscowe na receptę.
Znacznie groźniejszą sytuacją jest reakcja anafilaktyczna. Mogą na nią wskazywać rozległe zmiany skórne przypominające pokrzywkę, obrzęk błon śluzowych, duszność, wymioty, ból brzucha, nagłe osłabienie, a nawet utrata przytomności. Takie objawy wymagają natychmiastowego wezwania pomocy medycznej. U dzieci, u których wystąpiła nasilona reakcja anafilaktyczna, konieczne może być posiadanie adrenaliny w autowstrzykiwaczu.
Więcej o Grupie LUX MED:
Grupa LUX MED jest liderem rynku prywatnych usług zdrowotnych w Polsce i częścią Bupa, która działa jako ubezpieczyciel i świadczeniodawca usług medycznych na całym świecie. Firma świadczy swoje usługi w Polsce od ponad 30 lat i zapewnia pełną opiekę: ambulatoryjną, szpitalną, diagnostyczną, rehabilitacyjną, stomatologiczną, psychologiczną i długoterminową dla ponad 3,7 mln pacjentów. Do ich dyspozycji jest ponad 300 ogólnodostępnych i przyzakładowych centrów medycznych, w tym 16 szpitali oraz ok. 3 000 poradni partnerskich. Grupa LUX MED zatrudnia prawie 29 000 osób, w tym ponad 12 000 lekarzy i 8 000 profesjonalistów medycznych innych zawodów, a w codziennej działalności, kieruje się zasadami zrównoważonego rozwoju, podejmując liczne inicjatywy z obszarów zaangażowania społecznego i środowiska. Grupa LUX MED jest Głównym Partnerem Medycznym Polskiego Komitetu Olimpijskiego i Głównym Partnerem Medycznym Polskiego Komitetu Paralimpijskiego. Więcej informacji: www.luxmed.pl
