Październik, miesiąc świadomości raka piersi, dobiega końca. W ramach Pink October kobietom przypominano o profilaktyce i samobadaniu piersi. Co jednak zrobić, jeśli podczas takiego badania wyczujemy guzek lub niepokojące zgrubienie? Czy od razu należy zgłosić się do onkologa? Jakie badania trzeba wykonać? O tym, jak postępować w takiej sytuacji, mówi lek. Klaudiusz Czerniawski, chirurg ogólny, kierownik Centrum Kompetencji Raka Piersi (Breast Cancer Unit) w LUX MED Onkologia.
Wyczułaś guzek? Nie panikuj, ale nie odkładaj wizyty
Wyczucie guzka w piersi może wywołać niepokój, jednak nie jest równoznaczne z rozpoznaniem choroby nowotworowej. Zmiana może okazać się torbielą, łagodnym nowotworem, takim jak gruczolakowłókniak, lub zmianą zapalną. Bez odpowiednich badań nie da się jednak stwierdzić, z czym mamy do czynienia.
- Guzek jest opisem tego, co można wyczuć, a nie gotowym rozpoznaniem. Nie można samodzielnie rozstrzygnąć, czym jest guzek, na podstawie tego, czy boli, przesuwa się pod palcami albo wydaje się niewielki. To informacje przydatne podczas badania, ale niewystarczające do rozpoznania – wyjaśnia lek. Klaudiusz Czerniawski z LUX MED Onkologia.
lek. Klaudiusz Czerniawski z LUX MED Onkologia.
Dlatego każdą nowo wyczutą zmianę należy skonsultować z lekarzem. Nie warto czekać, aż guzek sam zniknie, ani odkładać wizyty do kolejnego badania profilaktycznego. Dotyczy to również kobiet, które niedawno miały prawidłowy wynik USG lub mammografii.
Do jakiego lekarza zgłosić się ze zmianą w piersi?
Pierwszym krokiem powinna być konsultacja lekarska. Dobrym adresem jest lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), który zbada piersi, zbierze wywiad i zdecyduje o dalszej diagnostyce.
Można również zgłosić się bezpośrednio do onkologa klinicznego – w ramach NFZ taka konsultacja nie wymaga skierowania. Diagnostyką zmian w piersi zajmują się także specjalistyczne poradnie chorób piersi i chirurgii onkologicznej, choć do poradni chirurgii onkologicznej w ramach NFZ co do zasady potrzebne jest skierowanie.
– Podczas rejestracji warto wyraźnie powiedzieć, że chodzi o nowo wyczutą zmianę. To sytuacja wymagająca diagnostyki, a nie oczekiwania na termin kolejnego badania profilaktycznego – podkreśla lek. Klaudiusz Czerniawski.
Jeśli lekarz podejrzewa nowotwór złośliwy, może wystawić kartę Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego (DiLO), która umożliwia skorzystanie z szybkiej ścieżki diagnostyki onkologicznej.
Jak przygotować się do pierwszej wizyty?
Warto zabrać wcześniejsze wyniki i obrazy USG lub mammografii, przypomnieć sobie, kiedy zmiana została zauważona, oraz poinformować lekarza o przypadkach raka piersi lub jajnika w rodzinie. Dzięki temu specjalista będzie mógł porównać wcześniejsze badania i ocenić, jakie postępowanie jest potrzebne.
Jak wygląda diagnostyka guzka w piersi?
To, jakie badania zostaną zlecone, zależy między innymi od wieku pacjentki, rodzaju zmiany, budowy piersi i wcześniejszych wyników. Najczęściej wykorzystywane są USG i mammografia. Badania te dostarczają różnych informacji i mogą się wzajemnie uzupełniać.
Jeśli obraz zmiany budzi podejrzenie nowotworu złośliwego, kolejnym etapem może być biopsja gruboigłowa, podczas której pobiera się fragmenty tkanki do oceny histopatologicznej.
– Przy podejrzanej zmianie litej w piersi podstawowe znaczenie ma biopsja gruboigłowa. Patomorfolog ocenia nie tylko pojedyncze komórki, lecz także ich układ i budowę tkanki. Jeżeli zostanie rozpoznany rak, w materiale można zbadać między innymi receptory estrogenowe i progesteronowe oraz HER2. Te informacje pomagają ustalić, z jakim typem raka mamy do czynienia i jakie leczenie będzie odpowiednie – tłumaczy ekspert LUX MED Onkologia.
Nie każda zmiana wymaga jednak biopsji. Przykładowo typową torbiel prostą można rozpoznać już podczas badania obrazowego. Decyzję o dalszych krokach podejmuje lekarz na podstawie całości wyników.
Nie każda zmiana w piersi oznacza raka
Wiele wykrywanych zmian w piersiach ma charakter łagodny. Mogą to być między innymi torbiele, czyli przestrzenie wypełnione płynem, lub gruczolakowłókniaki, będące łagodnymi nowotworami piersi.
Warto przy tym wiedzieć, że określenia „nowotwór” i „rak” nie są synonimami. Nowotwór może być łagodny lub złośliwy, natomiast rak jest jednym z rodzajów nowotworów złośliwych.
– Samo usłyszenie słowa „nowotwór” nie powinno oznaczać najczarniejszego scenariusza. Trzeba ustalić, o jakiej zmianie mowa i co wynika z badań. Jednocześnie określenie „łagodna” nie oznacza, że można zapomnieć o zaleceniach. Niektóre zmiany wymagają kontroli, a inne usunięcia lub dalszej diagnostyki – zaznacza lek. Klaudiusz Czerniawski.
Więcej o Grupie LUX MED:
Grupa LUX MED jest liderem rynku prywatnych usług zdrowotnych w Polsce i częścią Bupa, która działa jako ubezpieczyciel i świadczeniodawca usług medycznych na całym świecie. Firma świadczy swoje usługi w Polsce od ponad 30 lat i zapewnia pełną opiekę: ambulatoryjną, szpitalną, diagnostyczną, rehabilitacyjną, stomatologiczną, psychologiczną i długoterminową dla niespełna 4 mln pacjentów. Do ich dyspozycji jest ponad 300 ogólnodostępnych i przyzakładowych centrów medycznych, w tym 16 szpitali oraz ok. 3 000 poradni partnerskich. Grupa LUX MED zatrudnia prawie 29 000 osób, w tym ponad 12 000 lekarzy i 8 000 profesjonalistów medycznych innych zawodów, a w codziennej działalności, kieruje się zasadami zrównoważonego rozwoju, podejmując liczne inicjatywy z obszarów zaangażowania społecznego i środowiska. Grupa LUX MED jest Głównym Partnerem Medycznym Polskiego Komitetu Olimpijskiego i Głównym Partnerem Medycznym Polskiego Komitetu Paralimpijskiego. Więcej informacji: www.luxmed.pl
