Czy tabletki można trzymać w kuchennej szafce, jeśli w mieszkaniu jest 30 stopni? Czy w czasie upałów warto „profilaktycznie” przełożyć leki do lodówki? Co zrobić z insuliną podczas podróży i dlaczego apteczki nie wolno zostawiać w samochodzie nawet na chwilę? Lek. Katarzyna Bukol-Krawczyk, internistka z Grupy LUX MED, wyjaśnia, jak przechowywać leki bezpiecznie, gdy temperatura za oknem zaczyna przekraczać 30 stopni.
Czy leki naprawdę mogą źle znosić upały?
Tak. Wysoka temperatura może wpływać na stabilność leku, jego konsystencję, wygląd, a czasem także skuteczność. Dotyczy to nie tylko leków przechowywanych w domu, ale też tych, które zabieramy w podróż, nosimy w torebce, trzymamy w plecaku albo wożimy w samochodzie.
– Każdy lek ma określone warunki przechowywania i warto się z nimi zapoznać. Znajdziemy je w ulotce albo na opakowaniu. Jeśli mamy wątpliwości, możemy zapytać farmaceutę, jak przechowywać konkretny preparat podczas upałów – mówi lek. Katarzyna Bukol-Krawczyk, internistka z Grupy LUX MED.
lek. Katarzyna Bukol-Krawczyk, internista
Niektóre preparaty po przegrzaniu mogą zmienić konsystencję, rozwarstwić się, stopić albo stracić część swojej aktywności. W przypadku części leków pacjent może tego nie zauważyć od razu, bo tabletka lub ampułka nadal wygląda prawidłowo. Dlatego zasada jest prosta: leków nie wystawiamy na słońce, nie zostawiamy w nagrzanych miejscach i nie traktujemy domowej apteczki jak rzeczy, którą można przechowywać gdziekolwiek.
Co właściwie oznacza „temperatura pokojowa”?
To jedno z najczęstszych źródeł nieporozumień. Wielu pacjentów zakłada, że skoro według ulotki lek można trzymać w temperaturze pokojowej, to znaczy, że może leżeć w każdym pomieszczeniu w domu. Tymczasem w czasie fali upałów temperatura w mieszkaniu może być znacznie wyższa niż ta, którą zakłada producent.
– Warto pamiętać, że tzw. temperatura pokojowa oznacza najczęściej zakres do 25 stopni Celsjusza. Jeśli w mieszkaniu jest 28, 30 albo więcej stopni, trzeba poszukać dla leków chłodniejszego miejsca – tłumaczy ekspertka.
Szczególnie warto sprawdzić szafki w kuchni, pomieszczenia od strony południowej, miejsca przy oknie, parapecie, kuchence, kaloryferze albo tam, gdzie przez kilka godzin dziennie pada słońce. Nawet jeśli lek nie leży bezpośrednio na parapecie, zamknięta, nagrzana szafka też może być dla niego złym miejscem.
Gdzie najlepiej trzymać domową apteczkę podczas fali upałów?
Najlepsze będzie miejsce suche, zacienione, możliwie chłodne i niedostępne dla dzieci. W praktyce często lepiej sprawdzi się szafka w przedpokoju lub sypialni niż kuchnia czy łazienka. Kuchnia bywa zbyt ciepła, a łazienka zbyt wilgotna.
– W upały warto sprawdzić, gdzie w domu rzeczywiście jest najchłodniej. Jeśli apteczka stoi w nasłonecznionej szafce, można tymczasowo przenieść ją w inne miejsce. Ważne, żeby leki pozostały w oryginalnych opakowaniach, razem z ulotkami – mówi lek. Katarzyna Bukol-Krawczyk.
Czy podczas upałów warto schować leki do lodówki?
Nie, jeśli producent tego nie zaleca. To kolejny częsty odruch: skoro jest gorąco, leki trafiają do lodówki „na wszelki wypadek”. A to też może im zaszkodzić.
– Jeśli w ulotce nie ma informacji, że lek powinien być przechowywany w lodówce, nie należy robić tego prewencyjnie. Zbyt niska temperatura również może wpłynąć na właściwości preparatu. Lodówka jest właściwym miejscem tylko dla tych leków, które rzeczywiście wymagają takiego przechowywania – podkreśla internistka.
Dlaczego samochód to najgorsze miejsce dla leków?
Wnętrze auta potrafi nagrzać się bardzo szybko. Dotyczy to także schowka, bagażnika i torby zostawionej na siedzeniu. Dlatego leków nie powinno się zostawiać w samochodzie nawet wtedy, gdy postój wydaje się krótki.
– Nigdy nie zostawiamy leków w aucie. Po przyjeździe na wakacje apteczkę trzeba wypakować jak najszybciej. Nie odkładamy tego na później, nie zostawiamy leków w bagażniku, nie trzymamy ich w torbie plażowej wystawionej na słońce – mówi lek. Katarzyna Bukol-Krawczyk.
Podczas podróży leki najlepiej przewozić w bagażu podręcznym albo w osobnej torbie, którą można zabrać ze sobą. Preparaty wymagające chłodu powinny być transportowane w termotorbie lub specjalnym etui chłodzącym, ale z zachowaniem zasad z ulotki.
Na które leki trzeba szczególnie uważać?
Na pierwszym miejscu jest insulina. Wysoka temperatura może obniżać jej skuteczność, a pacjent może zauważyć trudne do wyjaśnienia wzrosty poziomu glukozy. Dlatego osoby z cukrzycą powinny szczególnie pilnować zasad przechowywania insuliny, ale też glukometrów, sensorów i pasków testowych.
Na upały wrażliwe mogą być również syropy, zawiesiny, krople, czopki, globulki, maści, kremy, żele, inhalatory i leki w aerozolu. Wysoka temperatura może wpływać na ich formę, konsystencję, równomierność dawkowania albo bezpieczeństwo opakowania.
Szczególnej uwagi wymagają też plastry transdermalne, czyli leki podawane przez skórę. Dotyczy to m.in. części plastrów przeciwbólowych, antykoncepcyjnych czy nikotynowych. Ciepło może wpływać na tempo wchłaniania substancji czynnej.
Po czym poznać, że lek mógł się nie nadawać do użycia?
Niepokoić powinny przede wszystkim zmiana koloru, zapachu lub konsystencji leku, grudki, nietypowy osad, pęknięcia tabletek czy odkształcenie czopków. W przypadku syropów i zawiesin nie każde rozwarstwienie oznacza jednak, że preparat się zepsuł.
– Część leków przed użyciem trzeba wstrząsnąć. Jeśli po wymieszaniu preparat wraca do prawidłowej postaci, zwykle nie ma powodu do niepokoju. Jeśli nadal wygląda inaczej niż zwykle albo był długo przechowywany w wysokiej temperaturze, lepiej go nie stosować i zapytać farmaceutę – wyjaśnia internistka.
Więcej o Grupie LUX MED:
Grupa LUX MED jest liderem rynku prywatnych usług zdrowotnych w Polsce i częścią Bupa, która działa jako ubezpieczyciel i świadczeniodawca usług medycznych na całym świecie. Firma świadczy swoje usługi w Polsce od ponad 30 lat i zapewnia pełną opiekę: ambulatoryjną, szpitalną, diagnostyczną, rehabilitacyjną, stomatologiczną, psychologiczną i długoterminową dla ponad 3,7 mln pacjentów. Do ich dyspozycji jest ponad 300 ogólnodostępnych i przyzakładowych centrów medycznych, w tym 16 szpitali oraz ok. 3 000 poradni partnerskich. Grupa LUX MED zatrudnia prawie 29 000 osób, w tym ponad 12 000 lekarzy i 8 000 profesjonalistów medycznych innych zawodów, a w codziennej działalności, kieruje się zasadami zrównoważonego rozwoju, podejmując liczne inicjatywy z obszarów zaangażowania społecznego i środowiska. Grupa LUX MED jest Głównym Partnerem Medycznym Polskiego Komitetu Olimpijskiego i Głównym Partnerem Medycznym Polskiego Komitetu Paralimpijskiego. Więcej informacji: www.luxmed.pl
