Czy wyjazd na wakacje z kilkumiesięcznym dzieckiem to dobry pomysł? Jeśli zostanie dobrze zaplanowany i przemyślany, to z pewnością tak! Gdzie wyjechać? Jaki środek transportu wybrać? Co spakować do wakacyjnej apteczki? Na te i inne pytania odpowiada lek. Aneta Górska-Kot, ekspertka ds. pediatrii Grupy LUX MED.
Rozpoczęły się wakacje – większość osób wyjeżdża na urlopy, niektórzy – po raz pierwszy z maleńkim dzieckiem. Zazwyczaj rodzice wybierają bliższe kierunki, rzadziej decydują się na podróż samolotem.
To dobra decyzja. Z kilkumiesięcznym dzieckiem najwygodniej wybrać się w niezbyt daleką podróż samochodem i w razie potrzeby robić przystanki – czy to na odpoczynek, czy na zmianę pieluszki czy posiłek. Niektóre dzieci źle znoszą różnicę ciśnień w samolocie, więc ten środek transportu radzę odłożyć na późniejsze lata.
lek. Aneta Górska-Kot, ekspertka ds. pediatrii Grupy LUX MED
Ci, którzy chcieliby jednak zabrać dziecko w tropiki, powinni jeszcze dokładniej się przygotować do wyjazdu, odwiedzając lekarza medycyny tropikalnej.
Być może konieczne będą dodatkowe szczepienia. Wszystko jest do zorganizowania, ale trzeba zaplanować taki wyjazd mądrze.
lek. Aneta Górska-Kot, ekspertka ds. pediatrii Grupy LUX MED
Bez wakacyjnej apteczki ani rusz!
Planując wyjazd z dzieckiem, obowiązkowym elementem bagażu powinna być apteczka, w której powinny znaleźć się:
- leki przeciwgorączkowe: z ibuprofenem lub z paracetamolem w syropie i w czopkach
- preparaty antyseptyczne, czyli środki do czyszczenia skóry i ran – już nawet kilkumiesięczny maluszek, który uczy się przemieszczania, może się skaleczyć
- środki do zaopatrzenia ran – plastry, bandaż itp.
- probiotyki w razie biegunki
- doustne płyny nawadniające, również w razie biegunki lub/i wymiotów (dla starszych dzieci)
Dodatkowo, ekspertka radzi, by przed wyjazdem, sprawdzić w Internecie, gdzie jest najbliższe miejsce, w które możemy udać się z dzieckiem w razie potrzeby.
Warto na spokojnie sprawdzić, gdzie najbliżej naszego wakacyjnego miejsca pobytu jest SOR, szpital lub przychodnia. Gdyby zaszła potrzeba uzyskania pomocy, lepiej wiedzieć, jak długa podróż nas czeka – informuje.
lek. Aneta Górska-Kot, ekspertka ds. pediatrii Grupy LUX MED
Ruszamy w drogę!
Sama podróż samochodem z maluchem też może być wyzwaniem, szczególnie jeśli to pierwsza wyprawa w powiększonym składzie. Tu również warto się dobrze przygotować:
Na pewno powinniśmy mieć ze sobą wodę i lekkie przekąski dla rodziców i starszych dzieci. Jeśli mamy taką możliwość, wybierzmy na podróż moment, w którym najczęściej dziecko ma drzemkę. Z pewnością przespanie części podróży będzie komfortowe zarówno dla malucha, jak i jego rodziców, szczególnie kierowcy.
lek. Aneta Górska-Kot, ekspertka ds. pediatrii Grupy LUX MED
Dużym wyzwaniem jest tzw. choroba lokomocyjna, z którą zmaga się spore grono maluchów. Niestety, najmłodszym dzieciom nie można podawać popularnych preparatów dostępnych bez recepty w aptekach.
Można spróbować z opaskami na wymioty, choć nie brakuje sceptyków tego rozwiązania. Opiera się ono na akupresurze. Ucisk określonych miejsc na nadgarstku umożliwia zahamowanie mdłości. Taki produkt nie zaszkodzi, a może pomoże? Na pewno w sytuacjach skrajnych warto wybrać się do pediatry, który przepisze leki na receptę, dostosowane do wieku dziecka.
lek. Aneta Górska-Kot, ekspertka ds. pediatrii Grupy LUX MED
Dobrze zaplanowany wyjazd z dzieckiem, nie będzie pełen stresu, a odpowiednie przygotowanie sprawi, że zamiast przejmować się, młodzi rodzice będą cieszyć się wspólnym czasem i kolekcjonowaniem wspomnień.
Wyjeżdżasz na południe Europy? Te 6 rzeczy musisz wiedzieć o udarze cieplnym
Wakacje na południu Europy mogą być spełnieniem marzeń przepracowanych Polaków, ale warto pamiętać, że słońce i wysokie temperatury mogą okazać się niebezpieczne dla naszego zdrowia. Jak rozpoznać udar? Czy różni się od wyczerpania cieplnego? Jak im zapobiec? Odpowiada dr Piotr Kajfasz, internista, specjalista chorób zakaźnych, medycyny morskiej i tropikalnej z Grupy LUX MED.
1. Wyczerpanie cieplne, udar słoneczny i udar cieplny – różnice
Warto rozróżnić określenia, które często mylnie są używanie jako synonimy: udar słoneczny i udar cieplny. Ten pierwszy powstaje przy dużym, bezpośrednim nasłonecznieniu, poprzez działanie promieni słonecznych na skórę. Natomiast udar cieplny to reakcja organizmu, która występuje po dłuższym działaniu wysokiej temperatury na ciało człowieka.
Lekarze wyróżniają jeszcze wyczerpanie cieplne. Powodem jego wystąpienia jest nadmierna utrata płynów i soli z organizmu na skutek jego przegrzania. Jest mniej groźne od udaru słonecznego czy cieplnego.
2. Objawy wyczerpania cieplnego oraz udaru słonecznego i cieplnego
– W przypadku wyczerpania cieplnego występuje odwodnienie lekkiego stopnia, skóra człowieka jest wilgotna, spocona, pojawia się wzmożone pragnienie, temperatura ciała sięga do 38-39°C, występuje spadek ciśnienia tętniczego krwi. Natomiast w sytuacji udaru słonecznego czy cieplnego mamy do czynienie z wyższym stopniem odwodnienia organizmu, który jest stanem zagrażającym życiu. Skóra jest sucha, zaczerwieniona, gorączka nierzadko sięga 40°C, tętno jest szybkie i dobrze wyczuwalne. Pacjenci z udarem są splątani, majaczą. Osoba w stanie splątania może mówić bez sensu i zachowywać się w sposób nieadekwatny i dziwaczny, może dojść w końcu do utraty przytomność. To ważny sygnał, który powinien zwrócić naszą uwagę. Wspólnymi objawami wyczerpania cieplnego i udaru są bóle głowy i nudności – tłumaczy dr Piotr Kajfasz, internista, specjalista chorób zakaźnych, medycyny morskiej i tropikalnej z Grupy LUX MED.
3. Co zrobić, gdy u bliskiej osoby podejrzewamy udar słoneczny?
– Osobę, u której podejrzewamy udar, trzeba przenieść w zacienione, chłodne miejsce i jak najszybciej zadzwonić po pogotowie, ponieważ czas odgrywa tutaj niebagatelną rolę. Dopiero po wezwaniu pomocy, w miarę możliwości, pachy, pachwiny i kark, czyli miejsca przepływu krwi, okładamy zimnym kompresem. W związku z ryzykiem zachłyśnięcia unikamy podawania wody czy innych płynów. Podobnie postępujemy w przypadku wyczerpania cieplnego, z tą różnicą, że tutaj podajemy tej osobie wodę, najlepiej z elektrolitami – dodaje ekspert.
4. Co robić, by zmniejszyć ryzyko wystąpienia udaru słonecznego?
Pamiętajmy o:
– regularnym piciu wody oraz elektrolitów (w upalne dni nawet do 2,5-3 l dziennie). Podczas wakacji zagranicą zaleca się picie niegazowanej wody z butelek typu PET
– unikaniu ekspozycji na światło słoneczne w godzinach 10–14– ograniczaniu wysiłku fizycznego podczas upałów
– wykonywaniu aktywności na świeżym powietrzu w godzinach do 10 i po 16– odpowiednim ubraniu
– nakryciu głowy, bawełnianych i jasnych strojach, okularach przeciwsłonecznych
– stosowaniu preparatów z filtrami SPF 50
– przebywaniu w cieniu lub pod parasolem– unikaniu spożywania nadmiernej ilości alkoholu i kofeiny
– konsultacji z lekarzem lub farmaceutą w przypadku przyjmowania jakichkolwiek leków (niektóre leki mogą być fotouczulające np. leki moczopędne, glikokortykosteroidy, metotrexat).
– regularnym piciu wody oraz elektrolitów (w upalne dni nawet do 2,5-3 l dziennie). Podczas wakacji zagranicą zaleca się picie niegazowanej wody z butelek typu PET
– unikaniu ekspozycji na światło słoneczne w godzinach 10–14– ograniczaniu wysiłku fizycznego podczas upałów
– wykonywaniu aktywności na świeżym powietrzu w godzinach do 10 i po 16– odpowiednim ubraniu
– nakryciu głowy, bawełnianych i jasnych strojach, okularach przeciwsłonecznych
– stosowaniu preparatów z filtrami SPF 50
– przebywaniu w cieniu lub pod parasolem– unikaniu spożywania nadmiernej ilości alkoholu i kofeiny
– konsultacji z lekarzem lub farmaceutą w przypadku przyjmowania jakichkolwiek leków (niektóre leki mogą być fotouczulające np. leki moczopędne, glikokortykosteroidy, metotrexat).
5. Kto jest najbardziej narażony na udar słoneczny?
Udar słoneczny częściej dotyka osoby starsze i dzieci. Do tego grona zalicza się również osoby, które przyjmują leki, zarówno na stałe, jak i krótkoterminowo. Nie da się przewidzieć, czy połączenie leków i promieniowania słonecznego nie spowoduje wystąpienia fotodermatozy, czyli uczulenia na słońce. Związkiem chemicznym, który uczula na słońce, jest m.in. doksycyklina. Ludzie starsi z racji wieku mają często obniżoną odporność i borykają się z różnymi chorobami, do których można zaliczyć m.in. cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, chorobę wieńcową, czy otyłość. Wielochorobowość może spotęgować objawy spowodowane udarem. Dlatego tak ważna jest konsultacja z lekarzem i stosowanie się do porad, które zmniejszają ryzyko wystąpienia udaru słonecznego.
6. Jakie mogą być następstwa udaru słonecznego?
– Udar słoneczny jest stanem zagrożenia życia. Może wystąpić utrata przytomności, odwodnienie prowadzące do niewydolności nerek, dyselektrolitemia prowadząca do zaburzeń rytmu serca. Gdy mamy do czynienia z dzieckiem, osobą starszą lub schorowaną objawy narastają bardzo szybko. Wielochorobowość w połączeniu z dużym promieniowaniem słonecznym może być swego rodzaju nieprzewidywalną kaskadą. Przykładem mogą być choroby serca, które bardzo źle reagują na niedobór sodu, potasu i magnezu. Jeśli w przeszłości zdarzało się napadowe migotanie przedsionków to odwodnienie i utrata elektrolitów prowadzi do jednego z nich, a trzeba pamiętać, że migotanie przedsionków jest stanem zagrożenia życia. Może dojść np. do zatorowości. Nagła zwyżka ciśnienia tętniczego może prowadzić do wylewu krwi do mózgu. Dlatego szczególnie latem nie należy bagatelizować potencjalnych skutków słońca i wysokich temperatur – wyjaśnia dr Kajfasz.
5 skutecznych sposobów na jet lag – jak przetrwać zmianę czasu i cieszyć się wakacjami
Nawet najpiękniejsze wakacje mogą zacząć się nieprzyjemnie – od uciążliwych dolegliwości związanych z aklimatyzacją i zmianą stref czasowych. Czym jest jet lag? Dlaczego trudniej jest pod tym względem podróżować z zachodu na wschód? I w końcu – jak radzić sobie z tzw. chorobą długu czasowego? Radzi dr n. med. Piotr Kajfasz, internista, specjalista chorób zakaźnych, medycyny morskiej i tropikalnej z Grupy LUX MED.
Jet lag nie jest jednostką chorobową, a zespołem objawów. Do najpopularniejszych należą: zmęczenie, złe samopoczucie, zaburzenia snu – bezsenność lub nadmierna senność, drażliwość, dekoncentracja, chwiejność emocjonalna, brak apetytu, biegunka lub zaparcia. – Zauważamy także obniżoną odporność, która może objawiać się katarem, bólem głowy, ale też np. opryszczką. Dlatego przy obniżonej odporności warto pamiętać, by mimo upału na zewnątrz, nie przesadzać z klimatyzacją. Optymalną temperaturą w pokoju hotelowym powinno być ok. 21 st. C. - radzi dr n. med. Piotr Kajfasz, internista, specjalista chorób zakaźnych, medycyny morskiej i tropikalnej z Grupy LUX MED.
Jednak dla wielu osób największym wyzwaniem jest przetrwanie senności i rozdrażnienia w sytuacji, gdy piękne okoliczności przyrody i wakacyjny klimat pobudzają do działania, a organizm się buntuje. Ekspert ma na to sposoby!
1. Złap rytm nowej strefy czasowej
Skutki jet lagu mogą być bardziej uciążliwe, gdy podróżujemy z zachodu na wschód, np. z Europy do Azji. Nie jest to żadna mrzonka, ma to logiczne wytłumaczenie związane z geografią: – Gdy lecimy na zachód, wydłuża nam się dzień i wzrost poziomu melatoniny opóźnia się, bo jest dłużej jasno. Gdy skracamy sobie dobę – np. lecąc z Warszawy do Bangkoku noc przychodzi szybciej i chce nam się spać. Gdy docieramy na miejsce – tam jest dzień i nasz organizm ma kłopoty z aklimatyzacją – wyjaśnia lekarz.
Dlatego ważne jest, by szczególnie w podróżach na wschód próbować dostosowywać się do nowej pory dnia jeszcze przed wylotem, np. kilka dni z rzędu kłaść się później spać. A po przylocie – spróbować wytrwać do wieczora.
2. Lecisz na wschód – nie objadaj się wieczorem
Nowy porządek dnia i nocy można także wprowadzać już w samolocie. – Nie objadajmy się obfitym posiłkiem w samolocie. Np. wieczorem, gdy wiele samolotów wylatuje z Warszawy do Azji, główny posiłek przypada na bardzo wczesny ranek np. w Tajlandii. Czy o 5 rano jemy wysokokaloryczny posiłek? Nie, dlatego warto ten posiłek pominąć lub zjeść tylko jego część. Na miejscu będziemy czuć się lepiej – zachęca dr Piotr Kajfasz.
3. Po przylocie – oszczędzaj się…
Choć czasem ekscytacja i zachwyt nowymi okolicznościami sprawia, że człowiek chce wyruszyć w drogę i poznawać nowy kraj całym sobą, ekspert radzi jednak wolniejsze obroty. – Nie forsujmy się po przylocie. Dobrym pomysłem jest spacer po okolicy, poznanie tego, co najbliżej. Bądźmy aktywni, ale bez przesady. Na trekking po interiorze przyjdzie czas po zaaklimatyzowaniu się – wyjaśnia ekspert.
Warto pamiętać także o nawadnianiu organizmu – 2 l wody dziennie poprawiają funkcjonowanie, minimalizują bóle głowy i korzystnie wpływają na samopoczucie.
4. … ale nie śpij w dzień
Oszczędzanie się nie oznacza jednak spania w dzień. – To duży błąd, który jeszcze bardziej rozregulowuje organizm – przestrzega ekspert LUX MED.
Równie niebezpieczna może okazać się pozornie niewinna sesja na leżaku przy basenie. – Nie rekomendowałbym wizyty przy hotelowym basenie od razu po przylocie, bo gdy jesteśmy zmęczeni podróżą, nietrudno o drzemkę. A spanie na leżaku w tropikach może skończyć się oparzeniami i udarem cieplnym – ostrzega ekspert.
5. Weź melatoninę
Ratunkiem w walce z jet lagiem mogą być też tabletki z melatoniną – hormonem naturalnie wydzielanym przez szyszynkę, gruczoł w mózgu. Melatonina wytwarzana jest zgodnie z rytmem dobowym i jej najwyższe stężenie jest w nocy: między 24:00 a 3:00 w nocy. Melatonina przyjmowana doustnie pomaga wyregulować organizm zgodnie z nowymi strefami czasowymi. - Lecąc ze wschodu na zachód powinniśmy wziąć tabletkę po przylocie, tuż przed zaśnięciem. Wybierając się na wschód, np. do Azji, powinniśmy zacząć przyjmować melatoninę ok. 2-3 dni przed wylotem – wyjaśnia lekarz z Grupy LUX MED.
Strach przed lataniem samolotem można pokonać… ale na pewno nie alkoholem!
Szacuje się, że aż 1/3 Polaków boi się latać, a połowa odczuwa dyskomfort na pokładzie samolotu. Osoby z awiofobią, bo tak nazywa się lęk przed lataniem, słyszą sporo „dobrych rad”, a wśród nich najpopularniejsza: „Jak się boisz, to się napij”. – To jeden z najgorszych pomysłów! Alkohol nigdy nie jest dobrym środkiem na regulowanie emocji. Najczęściej po ustąpieniu upojenia, lęk wraca ze zdwojoną siłą. A dodatkowo ma mnóstwo innych negatywnych skutków – przestrzega Rania Al-Mashan, psycholożka Poradni Zdrowia Psychicznego Harmonia, LUX MED.
Zamiast rajskich wakacji – stres, nerwy i rodzinne kłótnie. Osoby z awiofobią nie mają łatwego życia – czasami niepokój ogarnia ich już na myśl o podróży, a im bliżej lotniska, tym czują się gorzej. Często skarżą się na naprawdę przykre objawy: przyspieszony oddech, zawroty głowy, wzmożone napięcie mięśniowe, nudności, potliwość.
Czasem objawy mijają dopiero po dłuższej chwili od wylądowania. Podróże drogą lotniczą dla osób z awiofobią i ich rodzinami mogą być naprawdę męczące.
Skąd się bierze strach przed lataniem?
Przyczyn awiofobii, czyli lęku przed lataniem samolotem może być wiele. Tak, jak w przypadku innych fobii, nauka potwierdza, że lęki mogą mieć m.in. podłoże genetyczne. Często są to również czynniki środowiskowe: lęk i strach mogą być zachowaniem wyuczonym od osób z otoczenia, które często reagują w sposób nadmiernie lękowy, np. nadopiekuńczych rodziców. - Z okresu dzieciństwa można nieść bagaż w postaci różnych schematów poznawczych, błędnych przekonań czy zniekształceń myślowych, takich jak np. katastrofizacja czy nadmierne uogólnianie. Przez to bardzo łatwo tracimy obiektywizm w myśleniu i ocenianiu rzeczywistości – więc jesteśmy bardziej predysponowani do odczuwania lęku i wystąpienia fobii - tłumaczy Rania Al-Mashan, psycholożka Poradni Zdrowia Psychicznego Harmonia, LUX MED.
Tak jak w innych obszarach życia i zdrowia – problem nieleczony wcale nie znika, a wręcz pogłębia się. – Najczęstszy błąd to unikanie bodźca awersyjnego, czyli lękotwórczego. Człowiek z awiofobią pozostawiony sam sobie jeszcze mocniej odczuwa strach i lęk na myśl o wejściu na pokład samolotu – tłumaczy Rania Al-Mashan.
Tylko nie „uspokój się”…
Co można z tym zrobić? Współtowarzysze podróży nie mają z nimi łatwo, bo do osób w takim stanie nie trafiają komunikaty rzeczowe. – Nie ma sensu przywoływać statystyk i tłumaczyć, że to najbezpieczniejszy środek transportu, choć to prawda. Osoba z objawami lękowymi nie posłucha też historii o szczęśliwym finale awaryjnego lądowania. Ale najgorsze co może zrobić współpasażer to umniejszać problem, mówić: „przesadzasz”, „nie histeryzuj, uspokój się”. Czy ktoś kiedykolwiek uspokoił się po takich słowach? Nie! Za to takie stwierdzenia pogłębiają poczucie braku bezpieczeństwa, a osoba bojąca się latać czuje się jeszcze bardziej osamotniona ze swoim problemem – wyjaśnia Rania Al-Mashan.
…ani „napij się”
Niestety popularnym mitem wśród naszych rodaków jest przeświadczenie, że lęk przed lataniem pomoże przezwyciężyć alkohol. A ten na lotniskach i na pokładzie samolotów jest powszechnie dostępny, więc rzeczywiście łatwo zastosować się do „dobrej rady”, by strach pokonać mocniejszych drinkiem. - Alkohol nigdy nie jest dobrym środkiem na regulowanie emocji! Najczęściej po ustąpieniu upojenia, lęk wraca ze zdwojoną siłą. Poza tym alkohol może zwiększać dyskomfort związany ze zmianami ciśnienia w samolocie. Dodatkowo alkohol nasila zaburzenia lękowe, gdyż jest substancja prozapalną, a stan zapalny w układzie nerwowym jest charakterystyczny dla osób zmagających się z lękiem. Tak więc jest wiele powodów, dla których nie powinien być lekiem na stres związany z lataniem – przypomina Rania Al-Mashan.
Być blisko
Co zatem powinien zrobić ktoś, kto podróżuje z osobą bojącą się latać? – Okazać wsparcie. Na przykład wziąć tę osobę za rękę albo położyć jej rękę na swojej klatce piersiowej i pokazać swój spokojny, regularny oddech. Zachęcić do technik oddechowych, mówić miłe komunikaty spokojnym, miarowym głosem. Można wtedy wprowadzić elementy wizualizacji tak, aby mentalnie odseparować taką osobę od sytuacji powodującej stres – zachęca ekspertka.
Daj sobie pomóc
Jeśli lęk przed lataniem jest tak silny, że np. niweczy plany wakacyjne całej rodziny, to warto zastanowić się, jak go pokonać. Jest to możliwe i to szybko! Przy dobrej współpracy z terapeutą, całkowite pozbycie się awiofobii może zająć raptem 3 miesiące. – Najczęściej w przypadku awiofobii stosujemy psychoterapię w nurcie poznawczo-behawioralnym. Można spróbować także psychoterapii w nurcie psychodynamicznym, w którym pacjent wspólnie z terapeutą wraca do przeszłości i szuka źródeł lęku w sytuacjach niezwiązanych bezpośrednio z lataniem samolotem – wyjaśnia ekspertka Poradni Harmonia. I radzi, by pochylić się nad swoim lękiem i podjąć pracę, by go oswoić. Można to robić samodzielnie. – Do codziennych praktyk warto włączyć trening Jacobsona lub trening autogenny Schultza. To dwie znakomite metody głębokiej relaksacji. Z tym ostatnim pracowali nawet żołnierze jednostki GROM i trening ten ma świetne rezultaty w walce nawet z przewlekłym stresem i lękiem. Poleca się go generalnie osobom, które chcą żyć lepiej, bardziej świadomie regulować emocje – podsumowuje psycholożka.
Czas trwania terapii to bardzo indywidualna kwestia, zależna od zasobów danej jednostki. Jeśli pacjent, nawet po udanej terapii, odczuwa strach bezpośrednio przed planowaną podróżą, dobrą opcją będzie wybranie się do psychoterapeuty na jednorazową sesję-konsultację przed wyjazdem. Można też skorzystać z pomocy psychiatry i wprowadzić środki farmakologiczne, jeśli zajdzie taka potrzeba.
Niestety wciąż wiele osób uważa awiofobię za swoją słabość, z którą nie chce walczyć, aby lepiej żyć. – Widzę, że do gabinetów terapeutów zgłaszają się głównie pacjenci, którzy zmuszeni są do korzystania z samolotów w celach służbowych. Biznesowe podróże zagraniczne z reguły odbywają się drogą lotniczą, więc pacjenci muszą się uporać z awiofobią, bo inaczej stracą pracę. A naprawdę warto pochylić się nad awiofobią, by móc doświadczać dalekich kultur, krajobrazów i spędzać rajskie wakacje w przepięknych okolicznościach – podsumowuje Rania Al-Mashan, psycholożka z Poradni Zdrowia Psychicznego Harmonia LUX MED.Agnieszka Danowska-
