Czy można odejść od testów na zwierzętach? Unilever pokazuje, jak nauka zmienia podejście do bezpieczeństwa produktów

Ponad 20 największych marek Unilever, w tym Dove, TRESemmé, Sunsilk i Axe, uzyskało niezależne certyfikaty organizacji zajmujących się ochroną zwierząt. Firma dba o to, aby produkty i składniki tych marek nie były testowane na zwierzętach, nie tylko przez Unilever, ale także przez dostawców w żadnym miejscu na świecie.

- Unilever nie przeprowadza testów na zwierzętach. Uważamy, że nie są one konieczne do zapewnienia bezpieczeństwa naszych produktów dla ludzi i środowiska – mówi Dr Gavin Maxwell, dyrektor ds. strategii naukowej i działań na rzecz zmian regulacyjnych w Unilever.

Nowoczesne metody badawcze niewymagające udziału zwierząt są nie tylko bardziej etyczne, ale również lepiej odzwierciedlają procesy biologiczne istotne z punktu widzenia oceny bezpieczeństwa produktów. Takie podejście łączy wiedzę z zakresu biologii, chemii i statystyki, umożliwiając ocenę ryzyka związanego z bezpieczeństwem produktów i ich składników.

- Nasze wieloletnie zaangażowanie w rozwój metod oceny bezpieczeństwa produktów niewymagających testów na zwierzętach daje konsumentom pewność, że wybierając produkt Unilever, sięgają po rozwiązanie opracowane z wykorzystaniem najlepszych dostępnych osiągnięć nauki. Wiemy również, jak ważna jest ta kwestia dla konsumentów. Zobowiązanie marek do niestosowania testów na zwierzętach coraz częściej wpływa na ich decyzje zakupowe – podkreśla Dr Gavin Maxwell.

Badania pokazują, że sprzeciw wobec testowania kosmetyków na zwierzętach jest stanowiskiem podzielanym przez większość konsumentów. Z badania NielsenIQ[1] przeprowadzonego w 2023 roku wynika, że 81% konsumentów w Ameryce Północnej byłoby skłonnych zmienić markę, aby uniknąć produktów testowanych na zwierzętach. To samo badanie wskazuje, że 63% konsumentów na świecie unikałoby kupowania kosmetyków testowanych na zwierzętach. 

Ma to istotne znaczenie zarówno dla marek Unilever, jak i dla realizacji strategii ich rozwoju, opartej na budowaniu szerokiego zainteresowania i podejścia desire at scale (budowanie marek, które nie tylko odpowiadają na potrzeby konsumentów, ale także wzbudzają ich zainteresowanie, budują zaufanie i pozytywne emocje, przekładające się na długofalowy rozwój.) Odbiorcy coraz częściej oczekują produktów, które nie tylko spełniają ich wymagania pod względem skuteczności, ale również są zgodne z wyznawanymi przez nich wartościami.

W niektórych krajach przepisy nadal wymagają przedstawiania danych pochodzących z testów na zwierzętach lub zdecydowanie preferują takie dane, nawet jeśli dostępne są już zaawansowane metody alternatywne.

- Nie zgadzamy się z przekonaniem, że testowanie na zwierzętach jest konieczne. Dlatego poświęcamy tak wiele czasu na współpracę z organami regulacyjnymi i naukowcami pracującymi w instytucjach państwowych na całym świecie. Dzielimy się naszym doświadczeniem i pomagamy budować zaufanie do metod alternatywnych – komentuje Dr Gavin Maxwell.

Dobrym przykładem są działania Unilever w Europie. Pomimo obowiązujących od ponad dekady zakazów testowania kosmetyków na zwierzętach, składniki kosmetyczne nadal mogą podlegać takim testom w celu spełnienia wymagań wynikających z przepisów dotyczących substancji chemicznych. Dlatego w 2021 roku marka Dove, wspólnie z The Body Shop oraz ponad 100 organizacjami zajmującymi się ochroną zwierząt, wsparła Europejską Inicjatywę Obywatelską wzywającą Komisję Europejską do zakończenia testowania kosmetyków na zwierzętach. Inicjatywę poparło swoimi podpisami ponad 1,2 miliona osób.

W 2026 roku, w odpowiedzi na ogromne poparcie społeczne dla Europejskiej Inicjatywy Obywatelskiej, Komisja Europejska opublikowała plan działania na rzecz stopniowego wycofywania testów na zwierzętach. Unilever wspierał ten proces poprzez swoje zaangażowanie w Europejskim Partnerstwie na rzecz Alternatywnych Metod Testowania na Zwierzętach (EPAA).

Unilever inwestuje w ten obszar od niemal 50 lat. W tym czasie, we współpracy z partnerami z całego świata, firma opublikowała ponad 600 prac naukowych.

Wraz z rozwojem metod niewymagających testów na zwierzętach coraz większego znaczenia nabierają narzędzia obliczeniowe, które pozwalają analizować dane dotyczące bezpieczeństwa uzyskane bez udziału zwierząt.

W ciągu ostatnich pięciu lat Unilever współpracował z ekspertami amerykańskich instytucji rządowych zajmującymi się metodami alternatywnymi oraz z OECD nad opracowaniem uznanego na całym świecie modelu statystycznego, który umożliwia ocenę ryzyka alergii skórnych bez konieczności wykorzystywania statystyk pochodzących z testów na zwierzętach.

- Badamy również, w jaki sposób sztuczna inteligencja może wspierać stosowanie metod alternatywnych na potrzeby regulacyjne, między innymi poprzez automatyzację analizy danych i dostarczanie nowych wniosków naukowych – dodaje ekspert.

Nauka w obszarze oceny bezpieczeństwa bez udziału zwierząt rozwija się szybciej niż przepisy regulujące stosowanie tych metod.

- Właśnie dlatego współpraca ma tak duże znaczenie. Organy regulacyjne, przedsiębiorstwa, środowisko akademickie i organizacje pozarządowe odgrywają ważną rolę w budowaniu zaufania do nowych rozwiązań. Jeśli chcemy doprowadzić do zakończenia testowania na zwierzętach na całym świecie, współpraca ta będzie musiała stać się jeszcze ściślejsza, aby wspierać globalną transformację przepisów i przechodzenie na metody alternatywne w ciągu najbliższej dekady – podsumowuje ekspert.

Na wielu rynkach pilnie potrzebna jest modernizacja przepisów, która umożliwi lepsze wspieranie innowacji poprzez dopuszczenie najnowszych metod oceny bezpieczeństwa niewymagających testów na zwierzętach. Przejście na bardziej adekwatne metody badawcze bez udziału zwierząt, w połączeniu z wykorzystaniem technologii cyfrowych, takich jak sztuczna inteligencja, pozwala szybciej i z większą pewnością podejmować decyzje dotyczące bezpieczeństwa produktów.