ADHD, którego nie widać. Gdy sukces zawodowy i perfekcjonizm maskują codzienne trudności

12 listopada 2026

Nienaganna punktualność, wysoka efektywność i wyczerpanie po zwykłym dniu pracy. ADHD u dorosłych nie zawsze odpowiada stereotypowemu obrazowi osoby nadpobudliwej, która nie potrafi usiedzieć w miejscu. Trudności z koncentracją, organizacją czasu czy regulacją emocji mogą pozostawać niezauważone przez otoczenie, ponieważ osoby z ADHD wypracowują sposoby ich kompensowania. O maskowaniu objawów, późnej diagnozie i codziennym funkcjonowaniu z ADHD rozmawiają Przemysław Kamiński i psycholożka Ewa Niewola w podcaście Grupy LUX MED „Harmonia – Twoja bezpieczna przystań”.

ADHD jest zaburzeniem neurorozwojowym, które może wpływać na wiele obszarów codziennego życia – od organizacji obowiązków i zarządzania czasem, po relacje z innymi ludźmi. Choć kojarzy się przede wszystkim z nadpobudliwością, u dorosłych jego objawy nie zawsze są widoczne na pierwszy rzut oka. Niektóre osoby przez lata wypracowują strategie pozwalające im skutecznie funkcjonować w pracy i życiu prywatnym, nie zdając sobie sprawy, z czego wynikają ich trudności.

– Przecież byłem świetnym pracownikiem, który bez problemu dowoził wszystkie projekty – wspomina Przemysław Kamiński, menedżer ds. sprzedaży usług profilaktycznych w Poradni Zdrowia Psychicznego Harmonia Grupy LUX MED, który diagnozę ADHD otrzymał dopiero w dorosłości. Do przyjrzenia się własnym doświadczeniom skłoniła go historia innej osoby z ADHD, usłyszana podczas konferencji.

Perfekcjonizm na zewnątrz, w środku ciągła kontrola

Jednym z mechanizmów utrudniających dostrzeżenie ADHD jest kompensacja, czyli wypracowywanie sposobów radzenia sobie z trudnościami. Osoba mająca problem z szacowaniem czasu może przychodzić na spotkania ze znacznym wyprzedzeniem. Ktoś, komu trudno uporządkować obowiązki, tworzy szczegółowe harmonogramy i konsekwentnie się ich trzyma. Z zewnątrz takie zachowania mogą wyglądać na przejaw doskonałej organizacji, choć w rzeczywistości wymagają dużego wysiłku.

Do tego dochodzi maskowanie – ukrywanie zachowań i reakcji, które mogłyby odbiegać od oczekiwań otoczenia.

Może ono oznaczać nieustanne kontrolowanie sposobu mówienia, utrzymywania kontaktu wzrokowego czy reagowania podczas rozmowy.

– U mnie występuje bardzo dużo takich cech, w których i kompensuję, i maskuję. Czyli chociażby zwykła rozmowa, podczas której w mojej głowie pojawia się komunikat: patrz, utrzymuj kontakt wzrokowy, zastanawiaj się nad tym, co mówisz, jak mówisz – opowiada Przemysław Kamiński.

Tymczasem w mediach społecznościowych ADHD coraz częściej przedstawiane jest nie jako poważne wyzwanie, ale urokliwy zestaw cech czy wręcz kreatywna „supermoc”. Na niebezpieczeństwo spłycania tego problemu zwraca uwagę Ewa Niewola, psycholożka i autorka podcastu Grupy LUX MED. – Nie można tak trochę też romantyzować tego zaburzenia. To jest rzeczywiście zaburzenie, z którym po prostu niełatwo się żyje i ono naprawdę wymaga zaopiekowania – w różnym stopniu, ale wymaga uważności, żeby po prostu łatwiej się funkcjonowało.

Pod zewnętrzną powłoką perfekcjonizmu kryje się bowiem ogromny koszt emocjonalny i fizyczny.

– Na to, że ktoś mówi, że to są supermoce, nie mając tych mocy, mówię: super, zamieńmy się chociaż tak na tydzień, żeby pożyć w takim ADHD. W social mediach widzimy bardzo dużo romantyzowania ADHD, tylko te supermoce są do wykrzesania w konkretnych warunkach. A to niesie za sobą potężne trudności oraz koszty – fizyczne, psychiczne i emocjonalne. Na końcu po prostu jest się wypalonym – dodaje Przemysław Kamiński.

Tydzień prokrastynacji, kilka godzin maksymalnego skupienia

ADHD wiąże się również z trudnościami w regulowaniu uwagi i rozpoczynaniu działań. Zadania nowe, interesujące lub angażujące mogą przyciągać uwagę na długi czas, podczas gdy wykonanie czynności monotonnych, powtarzalnych czy pozbawionych bezpośredniej gratyfikacji bywa znacznie trudniejsze.

Problem nie musi wynikać z braku umiejętności ani motywacji. Może dotyczyć samego rozpoczęcia działania, nawet jeśli osoba doskonale wie, co powinna zrobić.

– Są takie zadania, które bardzo ciężko zacząć i ja nie jestem w stanie określić, dlaczego. Ale zbliżający się deadline sprawia, że jestem w stanie wykonać pracę z tygodnia w kilka godzin – przyznaje Przemysław Kamiński.

Presja zbliżającego się terminu może prowadzić do intensywnej mobilizacji i okresów bardzo wysokiego skupienia. Taka praca odbywa się jednak niekiedy kosztem odpoczynku i podstawowych potrzeb. Osoby pochłonięte zadaniem mogą zapominać o regularnych posiłkach, piciu wody czy robieniu przerw. Wysoka efektywność nie oznacza więc automatycznie, że dana osoba nie doświadcza trudności. Istotne jest również to, jak dużego wysiłku wymaga osiągnięcie określonych rezultatów.

Po całym dniu intensywnego wysiłku mózg szuka ciszy

Trudności w regulowaniu uwagi, natłok bodźców oraz konieczność stałego kontrolowania własnych reakcji mogą sprawiać, że zwykły dzień pracy staje się wyczerpujący. Szczególnie wymagające bywają środowiska, w których trudno ograniczyć rozpraszające dźwięki i rozmowy.

– Zdarza mi się nawet wysłuchać jednego utworu kilkanaście razy, kilkadziesiąt z rzędu, bo on mnie napędza. A później po pracy jadę w ciszy. Nie gra radio, wszystkie komunikaty w nawigacji są wyłączone – opowiada Przemysław Kamiński.

Znaczenie ma w tym kontekście również organizacja środowiska pracy. Elastyczne godziny jej rozpoczynania, dostęp do cichych pomieszczeń czy możliwość ograniczenia liczby rozpraszających bodźców mogą ułatwiać funkcjonowanie części osób z ADHD.

Ważna jest także otwarta komunikacja z przełożonymi i współpracownikami. Pozwala lepiej rozumieć indywidualne potrzeby, które bez tej wiedzy mogłyby zostać błędnie odczytane jako brak zaangażowania, niechęć do kontaktu czy problemy z organizacją.

Diagnoza daje ulgę, ale może też wywoływać żal

U części dorosłych osób ADHD pozostaje nierozpoznane przez wiele lat. Trudności z rozpoczynaniem zadań bywają interpretowane jako lenistwo, problemy z regulacją emocji, a konieczność ciągłego planowania i kontrolowania własnych zachowań jako przejaw perfekcjonizmu.

Uzyskanie diagnozy pozwala lepiej zrozumieć mechanizmy stojące za codziennymi trudnościami i dobrać odpowiednie formy wsparcia. Może jednak wiązać się również z poczuciem straty i pytaniami o to, jak wyglądałoby życie, gdyby rozpoznanie nastąpiło wcześniej.

– Ta diagnoza z jednej strony zrzuciła ciężar poszukiwania. Z drugiej strony pojawiła się taka żałoba tych poprzednich lat, że można było w jakiś inny sposób zarządzić swoim życiem – mówi Przemysław Kamiński.

Więcej o maskowaniu, kompensacji i codziennym życiu z ADHD można usłyszeć w rozmowie Przemysława Kamińskiego z Ewą Niewola w podcaście Grupy LUX MED „Harmonia – Twoja bezpieczna przystań”, której w całości można posłuchać: w tym miejscu.

Więcej w wideopodcaście „Harmonia – Twoja bezpieczna przystań”:

„Harmonia – Twoja bezpieczna przystań” to wideopodcast realizowany przez Grupę LUX MED we współpracy z ekspertami Poradni Zdrowia Psychicznego Harmonia. Jego celem jest popularyzacja rzetelnej wiedzy o zdrowiu psychicznym i dostarczanie praktycznych wskazówek wspierających dobrostan psychiczny. Eksperci – lekarze, psycholodzy i psychoterapeuci – poruszają tematy związane z emocjami, stresem, relacjami i sposobami radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami. Poznaj wideopodcast „Harmonia – Twoja bezpieczna przystań” na YouTube oraz Spotify.

Więcej o Grupie LUX MED:

Grupa LUX MED jest liderem rynku prywatnych usług zdrowotnych w Polsce i częścią Bupa, która działa jako ubezpieczyciel i świadczeniodawca usług medycznych na całym świecie. Firma świadczy swoje usługi w Polsce od ponad 30 lat i zapewnia pełną opiekę: ambulatoryjną, szpitalną, diagnostyczną, rehabilitacyjną, stomatologiczną, psychologiczną i długoterminową dla niespełna 4 mln pacjentów. Do ich dyspozycji jest ponad 300 ogólnodostępnych i przyzakładowych centrów medycznych, w tym 16 szpitali oraz ok. 3 000 poradni partnerskich. Grupa LUX MED zatrudnia prawie 29 000 osób, w tym ponad 12 000 lekarzy i 8 000 profesjonalistów medycznych innych zawodów, a w codziennej działalności, kieruje się zasadami zrównoważonego rozwoju, podejmując liczne inicjatywy z obszarów zaangażowania społecznego i środowiska. Grupa LUX MED jest Głównym Partnerem Medycznym Polskiego Komitetu Olimpijskiego i Głównym Partnerem Medycznym Polskiego Komitetu Paralimpijskiego. Więcej informacji: www.luxmed.pl

Justyna Kazimierczak

Senior PR & Content Consultant 38 Content Communication

512 029 778